September 2016 - Afghanistan

Yüksek Dağların, Derin Tarihin ve İnsani Yardım için Güncel Derslerin Güzel Diyarı

Dominique Bénard’ın makalesi: Psikolog, mesleki rehber ve RET International’ın değerli Danışmanı.

Şubat 2013’de, ilk defa, küçük bir Cessna ile Hindukuş dağlarının üstünden uçtum. Afganistan’ın Kuzeydoğu ucundaki Feyzabad’a gitmenin tek yolu bu. Uçağın kanatlarının altındaki manzara nefes kesiciydi: vadileri takip ettik ve, insan varlığına kanıt, üstünde bir kaç çamurdan evin bulunduğu bu karlı devin geçitlerinin üstünden atladık.

RET International’la farklı hassas ortamlarda çalışmış olmama rağmen, bu Afganistan’a ilk gelişim.

Meslek rehberliğine odaklanmış bağımsız bir danışman olarak, Afganistan’da çalışmak her zaman mümkün olmuyor. Benim uzmanlığım olan küçük çaplı işlerin yürütülmesi eğitimlerinin verilmesi için gerekli yerel varlığı ve desteği sunabilen çok az kuruluş var.

Afganistan’da 2007’den bu yana faaliyet gösteren ve komşu ülke Pakistan’daki Afgan mültecilerle 2002’den bu yana çalışan RET International, eğitimlerimin verimli olmasını sağlayacak bu altyapıyı sağlayabilen bir kaç kuruluştan bir tanesi. Bu sebeple, onların tecrübeli ve %100 yerel takımıyla çalışma imkanı elime geçtiğinde, hiç çekinmeden bavullarımı hazırladım.

2013’teki ilk seyahatimden bu yana, dört defa geri geldim, sonuncusu Temmuz ayındaydı.

 

Afganistan’da Küçük Çaplı iş Kurma Eğitimi

Benim görevim genç kadın ve erkeklerin nasıl küçük çaplı iş kurup yürüteceğini gösteren eğitimler hazırlamaktır. Aynı zamanda, ben ayrıldıktan sonra da daha kapsamlı bir faydalanıcı grubuna erişebilmek için eğitmenlere eğitim sunuyorum.

Her geldiğimde yaptığım ilk şey, yerel ekonominin evrimini ve faydalanıcılarımızın seçebilecekleri meslek kollarını belirlemek için pazarları ve atölyeleri ziyaret ederim. Ne ben, ne RET, saha çalışmasının gerçeklikleriyle örtüşmeyen olguları dikkate alırız.

dsc01546

Aynı zamanda programı geliştirmek için yerel eğitmenlerle çalışırım, bunu, faydalanıcıların akademik seviyelerini ve öğrenme kapasiteleri hakkında bilgi alarak yaparız. Çoğu okula gitme imkanı bulamamış ve büyük bir kesimin okuma yazması yok, buna rağmen genç kadın ve erkekler arasında program takip etmek için çok büyük bir motivasyon var. Bu, onlara, ailelerini hassasiyetten kurtarmak için umulmadık bir fırsat sunuyor.

Alexander Osterwalder’ın (ki kendisine çok minnettarım) işletme idaresi metodunu temel alarak oluşturduğum özel bir yaklaşım kullanıyorum ve bunu okuma yazması olmayanların anlayacağı şekilde, bu şahısların defter tutmasını sağlayacak bir grafik metotla destekliyorum. Program oluşturulduğunda, eğitimcilerin programın verimliliğini değerlendirmelerini sağlayacak izleme ve değerlendirme araçları hazırlıyorum.

 

Acil Durumların Uzun Hikayesi

Bir danışman olarak, elimdeki göreve odaklanırım, üstte bahsedildiği gibi, önümdeki eğitime, metotlara, içeriğe, takip ve değerlendirmesine yoğunlaşırım. Bununla beraber, çatışmaların yapısı uzamaya çok meyillidir. Örnek olarak, UNHCR’dan gelen en son istatistikler bir mültecinin sürgünde geçirdiği ortalama yıl sayısının 20 olduğunu ortaya koymaktadır . Bu, insani yardım uzmanlarının, hayat kurtaran temel yardımlar yaparken, uzun vadeli planlamaya da odaklanmalarının gerekli olduğunu kanıtlayan, çok sarsıcı bir rakam.

İnsani ve kalkınma yardımları artık silolarda, yalıtılmış halde çalışamaz, RET’in Afganistan’daki programı bu görüşü mükemmel bir şekilde örneklemektedir.

Temel eğitim, korunma ve şahsi yeterlilik bakımından hayati öneme sahip olmasına rağmen, “eğitim yaşı geçmiş” genç kadınların göç döneminde kaybettikleri yılların geri kazanılması için çok az olanak mevcut. Bu, onların, Milli Eğitim Bakanlığı’nın resmi yüksek öğrenim programlarına entegre olma veya sunulabilir iş pazarı tecrübeleriyle işgücüne katılımlarını engelliyor.

a-team-of-women-in-the-course

Bu tip hassasiyetler, günümüz Afganistan’ının keskin gerçekliklerini örneklemektedir. RET’in bu zaaflara cevabı 2002 yılında, Taliban’ın yükselişi ve ardından başlayan NATO müdahalesinin tetiklediği büyük sayıda Afgan mültecinin göçü sonrasında, Pakistan’da başlamış, 2007 yılında, RET, yurtlarına geri dönen Afgan mültecilere eşlik etmeyi seçerek Pakistan’daki operasyonlarını sonlandırmıştır. O zamandan bu yana, RET’in başarısının temelinde eğitim ve gelir desteğine odaklanan Kadın Kültür Merkezleri kurma anlayışı yatmaktadır.

Bu konsept, ilk olarak Peşaver’de, Afganistan Milli Eğitim Bakanlığı’nın ve daha sonra Pakistan’daki Afganistan Başkonsolosu’nun emriyle kurulan ilk “model okul”la uygulanmıştır. Konsept o kadar başarılı oldu ki, RET, Kabil’de iki merkez daha açmış, sonrasında Parvan, Badahşan, Kapisa, Pençşir, (Öğretmen Eğitim Koleji’nde çalıştığı) Bamyan ve son olarak, RET’in 18’ıncı, 19’inci ve 20’inci merkezlerini hayata geçirdiği, Kunduz’a yayılmıştır. Sadece birkaç hafta önce Kunduz’daydım.

Benim verdiğim eğitimler gibi eğitimlerin gerçek bir etkiye ve umarım kalkınmaya yol açmasını sağlayacak gerekli yapıyı işte bu 14 yıllık tecrübe ve öğrenim süreci sağlamaktadır.

Ayrıca uluslararası toplumun, yerel kültürü anlamakta gösterdiği eksik çok sayıda zorluğa neden olmaktadır. Bu tür engelleri aşmak için, RET çalışmalarını topluluk seviyesinde yapmış, ve öğrenciler, Şura, Valiler, Bölgesel Gelişim Konseyi, belediyeler, bölgesel ve milli merciler bu programları özümsemiş ve desteklemiştir.

Örneğin, henüz orada yeniyken, RET International’ın Afganistan Koordinatörü Moqim Qaumi’ile, Pençşir Vadisi programını başlatmak için buluştum. Önümüzdeki yoğun çalışma dönemine rağmen, çalışacağımız faydalanıcılarla tanışmak, programımızın içeriği ve amacını açıklamak ve katılımlarını cesaretlendirmek için beraber bölge köylerine ziyarete gittik. Moqim, köy liderlerini, kadınların şehre giderek eğitim programını takip etmelerine izin vermeye ikna etmek için tüm diplomatik becerilerini sergilemek zorunda kaldı. Ancak yerel endişeleri anlamakta zaman, saygı ve yetenek fark yarattı ve Pençşir Vadisi Programı başarılı oldu.

Gerçekte, bu tip bir topluluk-bazlı yaklaşımın izlenmesi, kilit öneme sahip tüm bileşenlerin ve paydaşların, önceden, İhtiyaçlar ve Varlıklar Değerlendirme Anketleri ve program tasarımı süresince, fakat aynı zamanda uygulama, monitörleme ve değerlendirme aşamalarında da süreçlere dahil edilmesi vasıtasıyla, topluluklar, merkezleri tam anlamıyla sahiplenmektedir. Bu, merkezleri sürdürülebilir kılmaktadır. RET’in yaklaşımı ve pek çok eyaletteki başarılarının sonucunda, Afgan Ulusal Meclisi ve Massoud Vakfı, RET International CEO’suna ve RET yerel ekibine “Başarı ve Ulusal Kahraman” ödüllerini takdim etmiştir.

 

Zor Bir Yol, Ancak Yine de Bir Yol

Mümkün olduğunca hızlı eğitim vermek, okul kurmak veya bir tıbbi merkez açmak için ”burada ve şimdi” fikrine yoğunlaşmak cazip geliyor. Ne de olsa insani yardın topluluğundaki bizleri gayretlendiren yardım etme fikridir. Bununla beraber Dünya daha karmaşık, ilk bakışta kısa-süreli bir hedef olarak görüneni başarmak, çoğu kez uzun-süreli bir adanmışlığı gerektiriyor.

a-group-of-men-in-the-course

Afganistan’daki bu tür projeler bize, toplulukları anlamak, metotlarımızı denemek, faydalanıcılar hareket ettikçe onları takip etmek, yerel aktörleri çalışmalara dahil etmek ve başarılarımızı derecelendirmenin zaman aldığını kabul etmemiz gerektiğini gösteriyor. Uzun dönem topluluk bazlı prensipleri, projelerimizin dokusuna yedirmek, insani yardım eylemlerinin gerçek anlamda koruma sağlayabileceği, direnç inşa edebileceği ve kalkınma politikalarının yerleşmesi için gerekli şartların oluşacağı bağlamları sağlama yöntemimizdir.

Yada RET’in mottosunun daha kısaca ifade ettiği gibi insani yardım ile kalkınma yardımı arasındaki “Boşluklara Köprüler” kurmalıyız.

Afganistan’daki RET International programları, Almanya Cumhuriyeti Fedaral Dış Ofis (the Federal Foreign Office of the Republic of Germany) ve Liechtenstein Prensliği Dış İlişkiler Ofisi’nin (the Office of Foreign Affairs of the Principality of Liechtenstein) cömertliği ve uzun dönemli desteği vasıtasıyla gerçekleştirilmiştir.

 

Yazar Hakkında:

dominique-150x150

Dominique Bénard çalışmalarını gençler için resmi olmayan eğitim programlarının geliştirilmesi konusunda odaklamakta olup, Cenevre bazlı bir danışmanlar kooperatifi olan Indaba-Network’ün (www.indaba.coop) koordinatörüdür.

 

 

Updated, September 26th, 2016