Somali

Somali, ülkenin sosyal dokusunu tahrip eden, zayıf yönetim yapıları yaratan ve yoksulluğu genelleştiren 20 yılı aşkın süren iç savaşın ardından son derece kırılgan bir ülke. Günümüzde El Şebab gibi radikal gruplar aktif olmayı sürdürüyor, 1 milyonu aşkın Somalili ülkeden kaçtı. Genç kadın ve kızlar tüm kesimlerde en mağdur grup. Büyük şiddet riski altında, eğitim imkanlarından yoksun ve erken evlilik kurbanılar. Genç erkekler hala mevcut olan yasadışı silahlı gruplara asker alınma riski ile karşı karşıya. 2014 yılından itibaren RET International Somali’deki tescil sürecini tamamlamış olup gelecek programların önceliklerini tanımlamak üzere Kenya ile sınır bölgesinde ve batı ve güneyde diğer illerde ihtiyaç ve eleman değerlendirme çalışmalarından başlayarak ülkede ilk ayak izimizi bırakabilmiş durumdayız.

  • 1.
    Somali'yi Etkileyen Kriz
  • 2.
    Gençler Üzerinde Etkisi
  • 3.
    RET Onları Nasıl Koruyor?

1. Somali'yi Etkileyen Kriz

Somali, 20 yıl süren iç savaştan henüz çıkmış kırılgan bir ülke.1991 yılında Barre rejimi, ardında bir güç boşluğu bırakarak yıkıldı, gücü ele geçirmek uğruna yapılan savaş 2012 yılında Somali Federal Hükümeti kuruluncaya kadar sürdü. Adı en çok bilinen El Şebab gibi radikal gruplar aktif olmayı sürdürdüğünden, günümüzde istikrarsızlık unsurları mevcut.

2012 ile 2014 yılları arasında az bir ilerleme oldu. Ancak kuraklık, çatışma, artan gıda fiyatları ve yeterli fon bulamama gibi etkenler 2014 yılında Somali'de insani durumda ciddi bozulmaya yol açtı.

Temel sosyal hizmetler erişim ve kalite bakımından yetersiz. Bunun başlıca sebebi mevcut yönetim yapılarının yokluğu veya çalışmaması. Ülke içinde yer değiştiren tahminen 1.1 milyon kişi standart altındaki koşullarda yaşamakta olup temel sağlık ve hijyen hizmetlerine kısıtlı erişim sebebiyle yüksek kolera ve kızamık salgını riski altında. 1 milyonu aşkın Somalili ülkeden kaçtı; bunların yarısına yakını , %95' ini Somalililerin oluşturduğu yaklaşık 330 000 mülteci ile Dadaab'taki dünyanın en büyük mülteci kompleksinin bulunduğu komşu ülke Kenya'ya gitti. Diğer önemli ev sahibi ülkeler, 250 000 Somalili mülteci ile Etiyopya ve 44 000 mülteci ile Uganda.

2. Gençler Üzerinde Etkisi

Tüm kesimler arasında en çok mağdur olanların genç kadın ve kızlar olduğu ülkede, insani durum, zaten yoğun olan cinsiyet eşitsizliğini daha da ağırlaştırıyor. Silahlı grupların cezasız kalması, emniyetsizlik ve şiddetin yaygın olması sebebiyle genç kadınlar gıda, su ve sağlıkla ilgili hizmetlere erişmeye çabalarken bile şiddet riski altında. Kızların eğitim imkanlarından yoksun olması, erken evlilik ve bununla ilgili fiziksel ve psikososyal hasarlar kadın haklarına ağır bir şekilde zarar vermeyi sürdürüyor. Genç erkekler ve bilhassa yer değiştiren gençlik devamlı olarak silahlı gruplar tarafından askere alınma tehdidi ile karşı karşıya. UNDP Somali İnsani Gelişim Raporuna (2012) göre, Somali nüfusunun %70'i 30 yaşın altında, 14-29 yaşları arasındaki gençlik %67’lik oranla dünyanın en yüksek rakamlarından biri. Kadın işsizliği oranı ise %74.

3. RET Onları Nasıl Koruyor?

2014 yılından itibaren RET International, Somali'deki tescil sürecini tamamlayarak ülkeye ilk ayak izini bırakabilmiştir.

Buradaki varlığımız henüz, yerel toplulukların ihtiyaçlarının belirlenmesi, güvenlik koşulları ve eleman değerlendirme safhasındadır.

RET, programa başlamak için gerekli tüm bilgiyi toplamak üzere Kenya sınırındaki Dhobley, Mogadişu ve Güneybatıya araştırma ekipleri gönderdi. Bulgularımız, gençlik için eğitim ve gelir kaynağı imkanları kurulmasının, toplumda gerilimi ve çatışmalarını önlemek ve barışın geliştirilmesinde yararlı bir rol oynamalarına yardımcı olmak üzere gençlik kuruluşlarının desteklenmesi bakımından acil bir ihtiyaç olduğunu vurguluyor.

Gelecekte Somalili mültecilerin ülkelerine dönmesi sürecine yönelik hazırlıklar da yapılmaktadır. Somalili mültecilerin gönüllü olarak dönüşü için yasal bir çerçeve oluşturmayı amaçlayan ve Kenya Hükümeti, Somali Hükümeti ve UNHCR arasında 2013 yılında yapılan Üçlü Anlaşma ile bu dönüş süreci aktif hale getirilmiştir. RET International, Kenya'daki Dadaab kampında uzun yıllardır çalışmaktadır. Kamplardaki genç Somalililere yönelik yetkilendirme faaliyetleri, geçim kaynağı eğitimleri, resmi eğitim ve yaşam becerileri sağlamak için Kenya'da yürüttüğümüz programlar sınırın diğer tarafındaki faaliyet için tamamlayıcı olacaktır.