Somali

Somali, ülkenin toplumsal dokusunu tahrip eden, zayıf yönetim yapıları yaratan ve yoksulluğu yaygınlaştıran 20 yılı aşkın süren bir iç savaşın ardından son derece kırılgan bir ülkedir. Günümüzde El Şebab gibi radikal gruplar ülkede halen aktiftir ve 1 milyonu aşkın Somalili ülkeden kaçmıştır. Genç kadın ve kızlar, ülkedeki tüm kesimler içindeki en mağdur gruptur. Genç kadınlar ve kızlar, şiddet riski altında, eğitim imkanlarından yoksun ve erken evlilik kurbanıdırlar. Genç erkekler hala mevcut olan yasadışı silahlı gruplara dahil edilme riski ile karşı karşıyadır. 2014 yılından bu yana, RET, Somali’deki kaydını tamamlamış, gelecek programların önceliklerini tanımlamak üzere, Kenya ile sınır bölgesinde ve Batı ve Güneydeki diğer illerde yaptığı ihtiyaç ve varlık değerlendirme çalışmalarıyla ülkede iz bırakmaya başlamıştır.

  • 1.
    Somali'yi Etkileyen Kriz
  • 2.
    Gençler Üzerinde Etkisi
  • 3.
    RET Onları Nasıl Koruyor?

1. Somali'yi Etkileyen Kriz

Somali, 20 yıl süren iç savaştan henüz çıkmış kırılgan bir ülkedir.1991 yılında Barre rejimi, ardında bir otorite boşluğu bırakarak yıkılmış, gücü ele geçirmek uğruna yapılan kanlı savaş 2012 yılında Somali Federal Hükümeti kuruluncaya kadar sürmüştür. Günümüzde, adı en çok bilinen El Şebab gibi radikal gruplar aktif olmayı sürdürdüğünden, ülkede istikrarsızlık unsurları mevcuttur.
Somali, 2012 ile 2014 yılları arasında gerçekleşen kademeli bir ilerlemeye şahit olmuş. Ancak kuraklık, çatışma, artan gıda fiyatları ve finansman yetersizliği gibi etkenler 2014 yılında Somali'deki insani durumun ciddi anlamda bozulmasına neden olmuştur.
Temel sosyal hizmetler, erişim ve kalite bakımından yetersizdir. Bunun başlıca sebebi mevcut yönetim yapılarının yokluğu veya çalışmamasıdır. Ülke içinde yer değiştiren tahminen 1.1 milyon kişi standart altındaki koşullarda yaşamakta olup temel sağlık ve hijyen hizmetlerine kısıtlı erişim sebebiyle, ciddi şekilde kolera ve kızamık salgını riski altındadır. 1 milyonu aşkın Somalili ülkeden kaçmış; bunların yarısına yakını, %95'ini Somalililerin oluşturduğu yaklaşık 330’000 mülteciyi barındıran dünyanın en büyük mülteci kompleksi Dadaab’a ev sahipliği yapan komşu ülke Kenya'ya gitmeyi seçmiştir. Somalili mülteci nüfusu barındıran diğer önemli ev sahibi ülkeler, 250’000 Somalili mülteci ile Etiyopya ve 44’000 mülteci ile Uganda’dır.

2. Gençler Üzerinde Etkisi

Tüm kesimler arasında en çok mağdur olanların genç kadın ve kızlar olduğu ülkede, insani durum, zaten yoğun olan cinsiyet eşitsizliğini daha da ağırlaştırmaktadır. Silahlı grupların cezasız kalması, emniyetsizlik ve şiddetin yaygınlığı sebebiyle genç kadınlar gıda, su ve sağlıkla ilgili hizmetlere erişmeye çabalarken şiddet riski altındadır. Kızların eğitim imkanlarından yoksun olması, erken evlilik ve bununla ilgili fiziksel ve psikososyal hasarlar kadın haklarına ağır bir şekilde zarar vermeyi sürdürmektedir. Genç erkekler ve bilhassa yer değiştiren gençlik devamlı olarak silahlı gruplara dahil edilme tehdidi ile karşı karşıya. UNDP Somali İnsani Gelişim Raporuna (2012) göre, Somali nüfusunun %70'i 30 yaşın altındadır, 14-29 yaşları arasındaki gençlik içindeki işsizlik %67 ile dünyadaki en yüksek oranlardan biridir. Kadın işsizliği oranı ise %74’tür.

3. RET Onları Nasıl Koruyor?

2014 yılından itibaren RET, Somali'deki tescil sürecini tamamlayarak ülkeye ilk ayak izini bırakabilmiştir. Somali’deki varlığımız henüz, yerel toplulukların ihtiyaçlarının ve varlıklarının ve güvenlik koşullarının değerlendirilmesi safhasındadır.
RET, bir programa başlamak için gerekli bilgiyi toplamak üzere Kenya sınırındaki Dhobley, Mogadişu ve Güneybatıya araştırma ekipleri göndermiştir. Bulgularımız, gençlik için eğitim ve gelir kaynağı imkanları kurulmasının, toplumda gerilimi ve çatışmalarını önlemek ve barışın geliştirilmesinde yararlı bir rol oynamalarına yardımcı olmak üzere gençlik kuruluşlarının desteklenmesi bakımından acil bir ihtiyaç olduğunu vurgulamaktadır.
Gelecekte Somalili mültecilerin ülkelerine dönmesi sürecine yönelik hazırlıklar da yapılmaktadır. Somalili mültecilerin gönüllü olarak dönüşü için yasal bir çerçeve oluşturmayı amaçlayan ve Kenya Hükümeti, Somali Hükümeti ve UNHCR arasında 2013 yılında yapılan Üçlü Anlaşma ile bu dönüş süreci aktif hale getirilmiştir. RET International, Kenya'daki Dadaab kampında uzun yıllardır çalışmaktadır. Kamplardaki genç Somalililere yönelik yetkilendirme faaliyetleri, geçim kaynağı eğitimleri, resmi eğitim ve yaşam becerileri sağlamak için Kenya'da yürüttüğümüz programlar sınırın diğer tarafındaki faaliyetler için tamamlayıcı olacaktır.