Afganistan

Afganistan, onlarca yıl süren bir çatışma ve istikrarsızlık dönemi yaşamıştır. Taliban iktidarı ve 2001 yılında NATO’nun (ve sonrasında ISAF’ın) Taliban’ı yıkmak üzere müdahalesi, Afgan halkının büyük kitleler halinde ülke içinde yer değiştirmesine ve başta Pakistan ve İran olmak üzere komşu ülkelere gitmesine neden olmuştur. Gençler ve özellikle genç kadınlar eğitimsiz ve korunmasız kalmıştır. Söz konusu genç kadınların Afganistan’a dönmeleri üzerine RET, 2005 yılından başlayarak eğitim açıklarını gidermek için okuma-yazma, aritmetik ve geçimlerini sağlayacak eğitim imkanları sunmaya başlamıştır.

  • 1.
    Afganistan’ı Etkileyen Kriz
  • 2.
    Gençler Üzerinde Etkisi
  • 3.
    RET Onları Nasıl Koruyor?

1. Afganistan’ı Etkileyen Kriz

Afganistan, onlarca yıl süren bir çatışma ve istikrarsızlık dönemi yaşamıştır. Taliban iktidarı ve 2001 yılında gerçekleşen NATO (daha sonra ISAF) müdahalesi, Afgan halkının kitleler halinde ülke içinde yer değiştirmesine ve başta Pakistan ve İran olmak üzere komşu ülkelere geçiş yapmasına neden olmuştur. Gençler ve özellikle genç kadınlar, koşullar nedeniyle eğitimsiz ve korunmasız kalmıştır. Söz konusu genç kadınların Afganistan’a dönüşüyle birlikte RET, 2005 yılından başlayarak, eğitim açıklarını gidermek için okuma-yazma, aritmetik ve kadınların geçimlerini sağlamalarına yardımcı olacak eğitim imkanları sunmaya başlamıştır.

Onlarca yıl Afganistan'ın bölgesel ve küresel gerilimlerin merkezinde olması, ülkeyi son derece istikrarsız ve çatışmaya müsait hale getirmiştir. Yeni binyılın başında Taliban’ın iktidara gelmesi, başta Pakistan ve İran olmak üzere komşu ülkelere yönelen ilk göç dalgasının oluşmasına neden olmuştur. 2001 yılında NATO (ve sonra ISAF) güçlerinin Taliban rejimine müdahalede bulunması, daha geniş ölçüde bir göç dalgasını beraberinde getirmiştir. 1994-2002 yılları arasında tahminen 6 milyon kişi evini terk etmek zorunda kalmış, en az 800’000 kişi ülke içinde yer değiştirmiş, geri kalanlar ise Pakistan ve İran’daki mülteci kamplarına kaçmıştır.

2002 yılında, Afgan mülteciler, hayatlarını yeniden kurmak umuduyla ülkelerine geri dönmeye başladılar. Döndükleri ülke istikrar yolunda olmakla beraber, alt yapı ve temel hizmetler konusunda büyük eksiklerden muzdaripti. Güvenlik, günümüzde de Afganistan için kritik bir konudur.

2. Gençler Üzerinde Etkisi

Afganistan’da en çok zarar görenler, özellikle genç kadınlar olmuştur. Afganistan’ı terk eden pek çok kadın, ya henüz çocukken eğitim görmüş ya da hiç eğitim almamıştı. Kaldıkları kamplarda ise, eğitim hayatlarında büyük açıklara neden olacak şekilde, çok sınırlı eğitim imkânı sunuluyordu. Mülteci kadınlar, ülkelerine döndüklerinde, Afganistan’ın resmi eğitim sistemine entegre olamayacak kadar yetişkin yaşlara adım attıklarını veya evlenmiş/eşinden ayrılmış kadınların, küçük kızlarla aynı sınıflarda yeniden eğitim alamayacaklarını fark ettiler. Bu genç kadınlar, bu yüzden bir çıkmazın içine düştüler. Afgan toplumunda kadına verilen geleneksel rol bölgesi bir eğitimden yoksunluk durumunda çok daha dramatik bir hal almaktadır. Eğitimsizlik, kadınları bağımlı kılmata ve geleceklerini planlamalarını fevkalade zorlaştırmaktadır.

3. RET Onları Nasıl Koruyor?

RET; Afganistan’da 2009 yılından bu yana aktif olarak çalışmaktadır. Panjshir, Parwan, Badakshan, Kapisa ve Bamyan'da hizmet vermektedir. RET, savunmasız genç insanlara sürdürülebilir bir şekilde yardım ulaştırmak için eğitim ve geçim desteği sunmaktadır. RET, uygulamalar sayesinde geliştirilen başarılı ve sürdürülebilir bir yardım modelini önce Peşaver sonra Kabil’de hayata geçirerek genç kadınlar için 13 Kadın Öğrenim Merkezi açmıştır.

Bu girişimle, RET, genç kadınların özellikle acil eğitim ihtiyaçlarının telafi kurslarıyla karşılanmasını amaçlamaktadır. RET, pek çok kadının hiçbir şekilde örgün eğitime dahil olmamış veya küçük yaşta okuldan ayrılmış olması nedeniyle, diğer etkinliklerin yanı sıra okuma yazma ve aritmetik konularında da katılımcılarına yardım sağlamaktadır. Genç kadınlara sağlanan yaygın Küçük Ölçekli İşletme eğitimleri, son 20 yılda yaşanan olaylar nedeniyle savunmasız kalan genç erkekler de faydalanmaktadır. Küçük Ölçekli İşletme eğitimleri, özellikle besicilik ve sera işletmeciliği gibi daimi kazanç sağlayacak konuları kapsamaktadır.

Afganistan’daki pek çok kadın program katılımcısı, kendilerine iş olanakları sağlayacak ve böylece ülkelerinin kalkınmasına yardımcı olacak bilgisayar kurslarına katılmaktadır. Merkezlerde, tüm topluma açık bir medikal birim ve aynı zamanda çalışmaya gelen çocuklu kadınlara hizmet veren bir kreş bulunmaktadır. Böylece, eğitim sayesinde, savunmasız genç kadınlar, mültecilik hayatlarıyla Afgan vatandaşı olarak geçirdikleri yıllar arasındaki boşluğu kapatmaya çalışabilmektedir. Ayrıca, RET’in toplum bazlı yaklaşımı sayesinde, bu merkezler, toplum, yaşlılar, yerel ve eyalet hükümeti yetkilileri tarafından desteklenmektedir. RET projeleri, tasarım aşamasında başlamakta, uygulama ve gözlem ve değerlendirme safhaları boyunca sürmekte ve çoklu paydaşları içine alacak ve dinamizm ve sürdürülebilirliği esas alacak şekilde ilerlemektedir.