August 2016 - RET

Eğitim ve Direnç: Sürdürülebilir İnsanî Eyleme Giden Yol

Dünyanın ilk İnsanî Yardım Zirvesi (World Humanitarian Summit – WHS), geçtiğimiz Mayıs ayında İstanbul, Türkiye’de gerçekleştirildi. Bu makale; eğitimin, insani yardım eylemleri içindeki öneminin sadece büyük etkinliklerde değil, sürekli olarak altının çizilmesi gereği doğrultusunda, RET International’ın Dünya İnsanî Zirvesi’ne yaptığı katkıyı ele alıyor.

Dünya İnsanî Zirvesi, kilit öneme sahip tüm paydaşların zorla yerinden edilmiş, uluslararası koruma ihtiyacı olan kişilerin haklarının garanti altına alınması ya da doğal afet risk azaltımı gibi zorlukların üstesinden gelme ve uzun vadeli bir etki yaratma yolunda, eğitimin sürdürülebilir insani yardım eylemlerinde merkezi bir öğe olarak tanınması ve bu amaç için daha geniş kaynakların seferber edilmesi taleplerine tanık oldu. Bu tavrın, tam olarak RET International’ın 15 yıldan bu yana sahiplendiği pozisyon olması nedeniyle, insanî yardım topluluğunun ön saflarında yer alanların da aynı fikirleri savunduklarına şahit olmaktan mutluluk duyuyoruz. 

Eğitim, Dünya İnsanî Zirvesinde Nasıl Yer Buldu?

Savaşlar, silahlı çatışmalar ve doğal afetler: krizlerin nedeni olan bu olaylar, dünya çapında 35’ten fazla ülkede eğitimi etkiliyor ya da eğitime engel oluyor. Krizler, dünya çapında 75 milyon çocuk ve gencin üzerinde şiddetli bir olumsuz etki yaratıyor .

Bu gerçek, hükümet temsilcilerinin, ulusal ve uluslararası STK’ların, sivil toplum temsilcilerinin Birleşmiş Milletler tarafından düzenlenen dünyanın ilk İnsani Zirvesi’nde toplanmalarının nedenlerinden bir tanesiydi.

İnsani yardım ve gelişim yardımının tüm ilgili aktörleri, somut taahhütlere imza atmak ve tüm dünyada insani acıyı kesin olarak dindirecek eylemleri desteklemek için 23 ve 24 Mayıs’ta, zirvede hazır bulunuyordu.

Zirvede vuku bulan özel toplantıların ve yan etkinliklerin hemen hemen hepsinde gerçekleşen fikir alışverişleri, etkilenen nüfusların iyileşmesini mümkün kılmak ve daha dirençli olmaları için onları güçlendirmek amacı doğrultusunda zarar görebilirlik durumlarını ve kriz bağlamlarını çözecek eğitime dayalı, yaratıcı ve yenilikçi alternatiflerin tanıtılmasına odaklıydı.

INEE (the International Network for Education in Emergencies – Acil Durumlarda Eğitim için Uluslararası Network)’ün düzenlediği “”Providing quality education in emergency situations, what should be done?” (Acil durumlarda kaliteli eğitim sağlamak, ne yapılmalı?) etkinliği Champions for Education, Birleşmiş Milletler özel elçisi ve Birleşik Krallık eski Başbakanı Gordon Brown ve Global Partnership for Education Sözcüsü ve Avustralya eski Başbakanı Julia Gillard tarafından yönetildi. RET International, Jesuit Refugee Service, Global Campaign for Education, War Child UK, Their World ve UNRWA’nin (BM Filistinli Mültecilere Yardım Kuruluşu) de dahil olduğu panel katılımcıları arasındaydı.

Bu Yan Etkinlik süresince üç panel gerçekleştirildi. Panellerin ilki, Champions of Education’ı, ikincisi, sahada aktif kilit öneme sahip paydaşları ve üçüncüsü de, eğitim alanında gerekli bu yardımı sağlamak için ihtiyaç duyulan desteği ve kaynakları sağlamak üzere Hükümet bağışçıları ve Champions ile partnerlikler kuran özel sektör aktörlerini içeriyordu. Toplantının ikinci panelinde, konuklar, acil durumlarda karşılaştıkları zorluklar karşısındaki deneyimlerini ve insanî yardımı geliştirmek için hayata geçirdikleri yenilikleri paylaştılar.

15 yıllık Acil Durumlarda Eğitim Deneyimini Paylaşmak

RET International CEO’su ve İdari Yöneticisi Sayın Zeynep Gündüz, panelde RET’in, dünya çapındaki acil durumlarda geliştirdiği ve uyguladığı, yenilikçi en iyi pratikleri ve vizyonu paylaştı. RET’in paylaştığı ilk ve en temel gerçeklik, 13 yıl önce tüm hükümet bağışçılarının ve uluslararası topluluğun savaşlar ve şiddet dolayısıyla yerinden edilmiş risk altında genç insanlar için eğitimin değerini anlamasına ve takdir  etmesine rağmen hiçbir hükümet ya da hükümetler arası kuruluşun gençler için eğitimi bir öncelik olarak kabul ederek finansal açıdan desteklememiş ya da destekleyemememiş olduğu gerçeğiydi.

Tüm ilgililer bu gerçeği entelektüel açıdan idrak ediyorlardı fakat kimse yeterli fonlara sahip değildi ve “gençliğin eğitimi”ni destekleyemiyordu.

Bu çıkarımın ışığında, RET International, kendini yeniden konumlandırma ve imajını düzenleme yolunda stratejik bir karar aldı. Bu doğrultuda, Eğitimi Koruma ile denk sayarak “Eğitim Yoluyla Koruma” ve “RET. Bridging the Gaps in Africa. The Americas. Asia. Europe. The Middle East” sloganlarına hayat verdi. “Bu adımı atarak, sadece mültecilere değil aynı zamanda krizlerden etkilenen ev sahibi topluluklara da eğitim vermek yoluyla kendimize yenilikçi bir konum seçtik. Söz konusu zamandan bu yana, Darfur’da yaşayanları, Afganları, Kongoluları, Burundilileri, Somalilileri, Orta Afrika Cumhuriyeti vatandaşlarını, Kolombiyalıları ve son dönemde Suriyelileri ve Iraklıları etkileyen acil durumlarda, eğitim gerecini genç insanlar için uygulamaya koyduk.

Zeynep

Panel boyunca, Zeynep Gündüz, RET’in Afrika, Latin Amerika ve Karayipler ve İpek Yolu coğrafyasında öğrendiklerinden bazılarını paylaştı. Sayın Zeynep Gündüz’ün paylaştığı, yenilikçi pratik olasılıklarını en iyi örnekleyen örneklerden bir tanesi, RET’in Panama’da uyguladığı, RET ve IPHE (Panamanian Institute for Special Training – Panama Özel Eğitim Enstitüsü) tarafından, USAID/OFDA desteğiyle gerçekleştirilen özel bir etkinlikti.

Bu çalışmada, engelli kişilerle, özellikle çocuklar ve gençlerle çalışan eğitim kurumu üyeleri, afet risk azaltımı ve idaresi konularında eğitildi. RET, İspanyolca’da henüz mevcut olmayan işaret dilinde hazırlanmış afet risk azatlımı yönlendirmelerinin hazırlanması sürecini destekledi. Dahası, bu yeni işaretler, özel ihtiyaç sahibi ergenlerin ve gençlerin ihtiyaçlarına cevap vermek için özel olarak tasarlandı.

RET International ekibinin Kenya’da Dadaab mülteci kamplarında yıllardır Somalili gençlerle birlikte çalışarak gerçekleştirdikleri, bir başka örnek teşkil ediyor. Bu bağlamda, RET’in gerçekleştirdiği yenilikçi girişim, yerel bir üniversiteye yapılan anlaşma desteği sayesinde Online Öğretmen Eğitimleri yoluyla bir direnç süreci geliştirmek ve Somalili öğretmenlere Kenya’da ve bölgenin diğer ülkelerinde tanınan, sertifikalı ve profesyonel bir eğitim sunmak temelinde şekilleniyordu.

RET’in gençler için online iş imkanları yaratması da Kenya’da gerçekleştirilen bir faaliyetti. Bu faaliyet genç mültecilerin, evlerinde ya da RET’in bilgisayar merkezlerinde yasal olarak çalışabilmeleri için somut bir fırsattı. Bu başarılı pilot program, dünyanın diğer ülkelerine genişleme aşamasında.

RET International’ın eğitim yoluyla direnç sağlama yönündeki diğer yenilikçi yaklaşımları, Afganistan’da hayata geçirildi. RET’in bu ülkedeki faaliyetleri, öncelikle Pakistan’da ya da İran’da mülteciyken eğitim yılı kaybeden mülteci kadınlara odaklanıyordu. Afgan Ulusal Eğitim Bakanlığı, topluluklar, yaşlılar ve yerel ve bölgesel hükümetlerle işbirliği yaparak, bu genç kadınlara eğitim ve geçim kaynağı desteği sunmak için bir Kadın Öğrenim Merkezleri modeli geliştirdik. Son on yıl süresince RET, söz konusu Kadın Öğrenim Merkezlerinden toplam 16 tane açtı.

RET International CEO’su Zeynep Gündüz’ün sunumunun sonunda özetlediği gibi: “RET, dünya çapında farklı müdahalelerden oluşan yenilikçi bir menü geliştirdi (…) Eğitimi, gerçek anlamda bir koruma yöntemi olarak ele almamız gerekiyor”. Bu sunumun dahil olduğu ikinci panel, pratik deneyimlere odaklanıyordu.

 

Etkinliğin ilk paneli Champions of Education, Birleşik Krallık eski Başbakanı ve Global Commission on Financing Global Education Başkanı Gordon Brown’ın[i]; Theirworld Başkanı ve Global Business Coalition for Education İcra Kurulu Başkanı Sarah Brown’ın[ii]; Avustralya eski Başbakanı (2012-13) ve Global Partnership of Education Başkanı Julia Gillard’ın[iii]; Education Support Program Direktörü (Open Society Foundation) Hugh McLean’in[iv]; UNESCO Genel Direktörü, toplumsal cinsiyette eşitlik ve geliştirilmiş eğitim savunucusu Irina Bokova’nın[v]; gelişmekte olan ülkelerdeki çocuklara kaliteli ilk öğrenim sağlamayı amaçlayan Dubai Cares’i stratejik olarak konumlandıran ve yöneten Tariq Al Gurg’un[vi] ve UNICEF eski ilk öğrenim başdanışmanı ve Educate a Child (EAC) Direktörü Mary Joy Pigozzi’nin[vii] katılımıyla gerçekleştirildi.

Panelin tüm katılımcıları, eğitimin bir korunma faktörü olarak ele alan perspektif ve psiko-sosyal bakım süreçlerini, kriz sonrası ya da kriz sırasındaki insanî eylemlerin ilk aşaması olarak değerlendirme konusundaki mutabakatlarını ifade ettiler.

 

Yeniliğin Geleceği: “Eğitim Beklemez”

Daha sonra, Dünya İnsanî Zirvesi dahilinde gerçekleşen bir başka etkinlik olarak, Birleşmiş Milletler Özel Temsilcisi Gordon Brown** tarafından, güncel bir inovasyon griişimi niteliğinde, özellikle de savunmasız gençlerin eğitimini hedef alan “Education Cannot Wait” isimli fonun tanıtımı yapıldı.

INEE, 2016’nın ilk ayları süresince, diyalogu kolaylaştırmak ve global bir inisiyatife hayat vermek üzere fikirleri bir araya getirmek amacıyla bir istişare sürecini yönetmişti. İstişare sürecinde 500’den fazla insan katılmış ve süreçte daha fazla çocuğa ve gence ulaşmak adına daha geniş bir vizyon oluşturma vurgusu yapılırken, acil durumlarda eğitim için ortak bir platform kurulması konusunda anlaşma sağlanmıştı.

ODI (Overseas Development Institute)*** (Denizaşırı Kalkınma Enstitüsü) tarafından geliştirilen belgeye göre, bu fon özellikle krizlerden etkilenen çocuklar ve gençler için eğitim sektörünü küresel seviyede dönüştürmeyi amaçlamaktadır. Krizlerden etkilenen 35 ülkede 3 ila 18 yaşları arasında en az 75 milyon çocuk ve genç insan yaşamaktadır ve bu insanlar eğitim konusunda acil desteğe ihtiyaç duymaktadırlar. Bu ülkelerde, ülke içinde göç etmek zorunda bırakılmış kişiler de dâhil, 17 milyon okul çağında mülteci bulunmaktadır.

Tüm bu unsurlara ek olarak, dünyada uzun süredir bir takım çatışmalar hala devam etmektedir; örneğin Demokratik Kongo Cumhuriyeti‘nde uzunca bir süredir devam eden krizden dolayı bir nesil okuldan uzak kalmıştır, ya da, Suriye‘de 6 yıldır devam eden krizden dolayı 3,4 milyon insan eğitimini bırakmak zorunda kalmıştır.
Eğitim, sürdürülebilir etki yaratarak kalıcı bir İnsanî Eylem oluşturmanın çekirdeğidir. Eğitim, insani yardım ve kalkınma arasında bağlantı kuran bir köprü ve aynı zamanda dünya çapında krizlerden etkilenenler tarafından talep edilen acil bir istektir.

Bu açıdan, RET International olarak, insani yardım topluluğunun bir araya geldiğini görmekten ve eğitimin önemini vurgulamalarından çok memnun olduk. Bu nedenle, 15 yıldır sadık kaldığımız, gençleri eğitim yoluyla koruma çizgimize, her zamankinden daha fazla odaklanıyoruz. Böylelikle, eğitim yoluyla, Bridging the Gaps in Education in Africa. The Americas. Asia. Europe. The Middle East sloganımızın hakkını vermeyi umuyoruz.

Notlar:

* Bu etkinlik aynı zamanda Acil Durumlarda Eğitim konusunu farklı perspektiflerden ele alan iki ayrı seçkin panelistler topluluğuna da ev sahipliği yaptı. Zorluklar, Gordon Brown (Birleşik Krallık eski Başbakanı ve Birleşmiş Milletler World Education Özel Temsilcisi), Saygıdeğer Julia Gillard (Avusturalya eski Başbakanı ve SaveTheChildren Yönetim Kurulu Üyesi ve CEO’su), IrinaBokova (UNESCO Genel Müdürü), Jan Egeland (Norwegian Refugee Council Genel Sekreteri) tarafından sunuldu. İttifak oluşturma ve uluslararası işbirliğiyle ilgili konularsa üçüncü bir panel dahilinde, Sarah Brown (Global Business Coalition for Education İcra Kurulu Başkanı ve Theirworld Başkanı), Ed Cain (Conrad N. Hilton Foundation Genel Başkan Yardımcısı), Annemiek Hoogenboom (People’s Postcode Lottery Ülke Yöneticisi), Tariq Al Gurg (Dubai Cares Yönetim Kurulu Başkanı), Mary Joy Pigozzi (Educate a Child Yetkili Müdürü), Mazen Hayek (Hope MBC Halkla İlişkiler ve Reklam Direktörü), Hugh Mc Lean’in (Open Society Foundation Eğitimi Destekleme Program Direktörü) katılımıyla tartışıldı.

** Fon ile ilgili daha fazla bilgi için: https://www.odi.org/sites/odi.org.uk/files/resource-documents/10497.pdf

*** Education Cannot Wait acil durumlarda eğitim için fon sağlar. Londra: ODI. © Overseas Development Institute 2016. Bu çalışma, Creative Commons Attribution-Non Commercial Licence (CC BY-NC 4.0) lisansına sahiptir.

 

[i]http://gordonandsarahbrown.com/gordon-brown/

[ii] http://gordonandsarahbrown.com/sarah-brown/

[iii] http://juliagillard.com.au/

[iv] https://www.opensocietyfoundations.org/people/hugh-mclean

[v] http://www.unesco.org/new/en/director-general/

[vi] http://www.dubaicares.ae/en/director/about-us/director-17.html

[vii] https://www.wise-qatar.org/mary-joy-pigozzi

Updated, August 11th, 2016