November 2017 - Panama

Bir Yaşam ve Bir Gelecek İnşa Etmek

RET International, Panama’daki San Miguelito bölgesinde yaşayan gençlere, zorlukları yenmeleri ve dirençli olmaları için nasıl yardım ediyor.

1

Karmaşık ve olumsuz şartların beraberinde getirdiği, gençliği etkileyen zorlukları yenmek adanmışlık kadar uzmanlığı da gerektirir. Birleşik Devletler Dışişleri Bakanlığı’nın yönettiği Orta Amerika Bölgesel Güvenlik İnisiyatifi (CARSI) tarafından finanse edilen ve RET International tarafından Panama’da hayata geçirilen “Ergen ve Genç Mahkumların İşgücüne ve Toplumsal Eğitime yeniden Kazandırılması” programı, hem güçlendirme hem de süreklilik sağlamaya odaklanan kesintisiz, bütüncül ve sürdürülebilir bir yaklaşımın genç katılımcılara dirençli olmayı öğretme yolunda kilit bir öneme sahip olduğunu ortaya koyuyor.

San Miguelito Belediyesi, Panama City kent merkezine dahil bölgelerinden biri ve kentin ikinci en yoğun nüfuslu bölgesi olarak biliniyor. 10 ile 24 yaş arası 86’754 kişiden oluşan San Miguelito genç nüfusu, bölgenin toplam nüfusunun neredeyse dörtte üçünü oluşturuyor. Bu yüksek nüfus yoğunluğu, beraberinde aşırı kalabalık, hizmetlere ulaşamama, iş gücü yetersizliği ve düşük yaşam standartları gibi bir dizi sorunu getiriyor.

Genç nüfusu etkileyen, yaşam becerileri yoksunluğu, iş imkanları eksikliği (ve sürdürülebilir iş imkanlarının yokluğu) ve iş pazarının ihtiyaçlarına başarıyla cevap verecek eğitim fırsatlarının bulunmayışı gibi faktörler, sorunun kapsamını daha da genişletiyor.

2

Sonuç olarak, bugün, San Miguelito’da yaşayan pek çok genç insan hem eğitim hem de iş fırsatlarından yoksun. Bunların yanında, söz konusu genç insanlar sosyal ve topluluk odaklı etkinliklere katılmaktan da – çok somut ve görünür şekillerde ortaya çıkan ayrımcılık karşısında tehdit altında hissettikleri için – çekiniyorlar.[i].

Bu ciddi hassasiyet durumu karşısında, RET, sorunu her iki yönden ele almaya ve bütüncül bir yaklaşım sergilemeye karar verdi.

San Miguelito’da RET sadece gençlerle çalışarak, onların kendilerine güvenlerini güçlendirerek, onlara yaşam planları oluşturmaları için yardımcı olarak, eğitim sistemine erişimlerini ve sistemdeki devamlılıklarını kolaylaştırarak ve onlara para kazanma imkanı sağlayarak değil, aynı zamanda kapasite güçlendirme etkinlikleri vasıtasıyla yerel otoriteler ve iş sağlayıcılarla yakından iş birliği yaparak da faaliyet gösteriyor.

RET’in Panama Ülke Direktörü, sürdürülmekte olan projeyi şu sözlerle açıklıyor: “Bu proje[ii] Devlet Bakanlığı, San Miguelito Belediyesi ve Disiplinlerarası Etütler Merkezi ve bir dizi stratejik aktörün (IEI) ortak desteğiyle hayata geçirildi ve gerçek anlamda bölgedeki ergenler ve gençler için fırsatlar yaratmaya odaklanıyor.

San Miguelito’da yasayla çatışan gençlere ulaşmak için hayata geçirilen özel etkinlikleri, gençlerin okuldan ayrılma oranlarını düşürmek; bölgede okula devam oranını yükseltmek ve farklı pedagojik stratejiler vasıtasıyla kesintisiz eğitimi sağlamak amacıyla gerçekleştirilen müdahaleler tamamlıyor.

Bu entegre yaklaşım, genç hükümlülerin hayatlarını kontrol altına almaları yolunda onları güçlendirerek dirençlerini arttıran ve genç hükümlülerin karşılarına çıkan fırsatları değerlendirmeleri için onlara destek sağlayajn, kısacası RET ile aynı amacı paylaşan diğer kurumlarla kurulan bağlar ile daha somutlaşıyor.

Yalıtılmışlık Zincirini Kırmak

En başta, katılımcıların güvensizlikleri nedeniyle, RET International ekibi gençlerle iletişim yolları açarken pek çok farklı zorlukla karşılaştı. RET’in proje uygulayıcıları, bu güvensizliğin nedenlerinden bir tanesinin, gençlerin içinde yaşadıkları toplumsal çevrenin onlara yönettiği sosyal yargılar olduğunu belirledi. Gençlerin deneyimledikleri ayrımcılık, kendilerini olumlu toplumsal dönüşüm aktörleri olarak görmelerini engelliyordu.

3

Bu zorluğu aşmak adına, RET, programın hem çıktısı hem de programın öğelerinden biri olarak ele aldığı sosyalleşmeye özel bir önem atfetti.

RET’in Panama’daki Proje Sorumlusu Luz Arpi, programın bu yönünü şöyle ayrıntılandırıyor: “Bu bariyerleri ortadan kaldırmak (gençliğin) güvenini kazanma sürecinin bir parçasıydı, böylece gençler bizimle empati kurabilecek ve RET’in, onlara olasılıklar ve fırsatlar sunma yönündeki ilgisinin sahici olduğunu anlayabilecekti. Bu, deneyimler ve zorluklarla dolu bir süreç oldu fakat aynı zamanda, bugün bu müdahalelerimizin geçerli ve diğer bağlamlara da uygulanabilir olduğunu gösteren olumlu yaşam dersleri de aldık.”

Genç katılımcıları, yalıtılmışlık vakumunu, dışlanmışlığa ve güçsüzlüğe mahkum oldukları algısını geride bırakmaları için cesaretlendiren toplumsal alana açılma pratiği, beceri geliştirme ve değerlerin pekiştirilmesi süreçlerini destekler. Bu pratik, gençliğin, tüm hayatları boyunca onlara eşlik edecek insanlara olan güvenini arttırır.

Beni fark ettiler, bana yardım ettiler ve beni desteklediler. Benim kendime güvenmem için çok çalıştılar, zira kendime güvenim yüksek değildi. Beni en çok sevindiren şey ise, bana bir şans vermeleri, barmenlik kursuna yazılmam için bana bir fırsat sunmaları oldu. Barmenlik kursunu bitirdim ve diplomamı bekliyorum. Kurs çok tatmin edici çünkü müşteri hizmeti konusunda, diğerlerine hizmet etmek konusunda çok şey öğrendim. Artık çok farklı karakterlere sahip müşterilerle ilgilendiğim ve belirli durumları nasıl çözeceğimi bilmem gerektiği için daha sabırlıyım.”. Projeye katılan 20 yaşındaki José, RET’in müdahalesini ve kendi ‘özgürleşme’ hikayesini böyle anlatıyor.

4

Toplumsal alana açılma pratiği, daha geniş müdahale tasarılarıyla birlikte daima bu etkileşimin bir parçası olarak kalır. Bu süreç sayesinde, genç insanlar toplumdaki yerlerini buluyor; kendileri hakkında giderek daha çok şey öğreniyor ve zayıf yanlarını daha iyi teşhis edebiliyorlar.  RET, gençlerle, onların zorluklarla karşılaşma kapasitelerini güçlendirmek için yakından çalışıyor.

Dirençli olma yolunda mücadele etmek, daima eldeki her yönüyle ele alan bir yaklaşımı gerektirir ve genç insanlar toplulukları içinde önemli bir yere sahip olduklarını anladıklarında, gelecekteki zorlukları aşma yönünde kilit öneme sahip bir özellik kazanırlar: özgüven.

İşte tam da bu yüzden, RET International’ın programlarına katılan 22 yaşındaki Carla, özgüvenini kazandıktan sonra gelişmeye başlayan gelecek vizyonunu şöyle tanımlıyor: “RET’le olan deneyimim bana çok şey kattı.  Hayatımdaki sorunlardan dolayı okula devam edemedim ama RET bana mücadele etmeyi, her gün olumlu şeyler yaşamayı öğretti. Bunu çok seviyorum çünkü bir kız olarak düşmemeyi, ne olursa olsun devam etmeyi öğrendim. Burada yaptığımız her şeyi çok seviyorum çünkü RET bize, sıkıştığımız, pek de güzel olmayan yerden çıkmayı öğretti. RET sayesinde ilerleyebildik ve kendimizi geliştirebildik. Hayat için yararlı şeyler öğrendik, kim bilir belki yarın büyük kişiler olacağız. RET sayesinde bir ekip olarak çalışmayı öğrendik.”

RET programlarının en büyük çıktısı olan özgüvene, katılımcıların kazandıkları karşıyı dinleme ve diğerleriyle paylaşma kapasitesi eşlik ediyor ve bu kazanımlar, bir topluluk bilinci ve daha gelişmiş bir direnci mümkün kılıyor. Bu, fırsatlara açılan kapı ve kişinin hayallerini gerçekleştirmesi için gereken cesaretin kaynağı.

Hayalleri Gerçeğe Dönüştürmek

Bir defa özgüven kazanınca, genç insanlar daha uzun vadeli düşünme ve hayat planları yapma inisiyatifini kazanırlar. Bir gelecek vizyonu ve uzun vadeli düşünme pratiği, ancak sağlam bir temel sayesinde mümkün olabilir.

Bu aşama hakkında, Luz Arpi şunları söylüyor: “Genç katılımcılarda gözlemleyebildiğimiz bir başka önemli değişim, kendi potansiyellerini, kabiliyetlerini anlayabilmeleri; hayallerinin ne olduğunu tanımlayabilmeleri ve kendileri için ayrıntılı bir hayat planı oluşturabilmeleri. Hayallere sahip olduklarını biliyorlar ve bu hayalleri gerçek kılabilmek için gereken tüm araçlara sahipler.

Programın bir başka genç katılımcısı Gabriela, program sayesinde elde ettiği başarıların, hedefler ve uzun vadeli amaçlara sahip olmanın değerini nasıl kanıtladığı konusunda şunları söylüyor: “İlk başlarda sıkıcı olduğunu düşündüm. Benim için çok zordu. Ben zayıftım ve herhangi bir şey beni göz yaşlarına boğabilirdi. RET bana hep cesaret verdi ve her şeyi başarabilecek güçte olduğumu söyledi, hedeflerime ulaşabilir ve zayıflıklarımı aşabilirdim. Tanrıya müteşekkirim ki öğrenimimi tamamlıyorum ve artık Panama Ulusal Sivil Koruma Sistemi’nin (SINAPROC) bir parçasıyım. Burada olmayı, yeni arkadaşlarla tanışmayı, yeni deneyimler edinmeyi ve onları paylaşmayı seviyorum. Eskiden çok utangaç ve diğerlerine çok uzaktım. Ama diğer insanlarla bağ kurmayı ve arkadaşlarımla ve çevremdekilerle iyi geçinmeyi öğrendim.”

RET’in proje çerçevesindeki etkinliklerini yönlendiren en önemli öğelerden bir tanesi de, RET çalışanlarının, gençlerle onların tekrar kurban haline getirilmelerini önleyecek şekilde çalışmaya kesin ve sürekli bir adanmışlıkla bağlı olmaları. Bu tip bağlamlarda, düzgün takip etkinlikleri mevcut değilse, söz konusu direnç-inşa girişimleri, başarı olasılıkları sadece şansa bağlı, “tek seferlik” girişimler olarak kalmaya mahkumdur. Eğer mesleki ve yaşam becerileri eğitimleri ve uzun vadeli hayat planının uygulanması RET etkinliklerinin iskeletini oluşturuyorsa, bu süreklilik ve adanmışlık da etkinliklerin başarısını garantiler.

Fırsatlara Sahip Gençlik

RET International’ın müdahaleleri, San Miguelito belediyesi sınırlarında yaşayan zorluklarla karşılaşan gençliğin, kendi çevrelerinde, topluluklarında olumlu dönüşüm yaratan aktörler olmalarına yardımcı oluyor. Söz konusu genç insanların öğrendikleri kendi hayatları için çok yararlı olacak, fakat aynı zamanda, kendileriyle benzer durumlarla karşı karşıya kalan ve desteğe ihtiyaç duyan yaşıtlarına da yardımcı olacak.

RET’in çalışmalarının aşkınlığı işte tam burada yatıyor. RET’in etkinlikleri gençler için sadece değişim yaratmakla kalmıyor aynı zamanda onlara, diğerleriyle ve daha genelde topluluklarıyla birlikte, bu değişimlerin çoğaltıcısı ve büyütücüsü olma fırsatını da sunuyor.

5

[i] MARTINEZ, Vicente.

Socioeconomic and Cultural Reality of the Yourh of the Metropolitan Area of the Distric of Panama, Colon, La Chorrera, San Miguelito y Arraijan, in the Republic of Panama. Panama Üniversitesi. 2014.

[ii]RET International Panama’da “San Miguelito’daki Genç İnsanlar için Sürdürülebilir Fırsatları Güçlendirme” projesini hayata geçirmektedir.

Updated, November 12th, 2017