August 2017 - Chad

Barışı Pratiğe Dökmek

2016’da Federal Almanya Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı’nın desteklediği  ‘Güney Çad’da Etkili Gençlik Katılımıyla Mülteci Kampları içinde ve çevresinde Barışçıl Topluluklar” projesinin başlamasıyla beraber RET International’ın Çad’daki etkinlikleri, yepyeni bir anlayış ve yöntem zenginliği kazandı. Ülkenin güneyinde uygulanan ve mülteciler kadar ev sahibi topluluğa da hitap eden programın okuma-yazma ve matematik gibi temel eğitim etkinliklerini destekleyen etkileşimli bileşenleri, sürdürülebilir sosyal uyuma doğru yeni bir yol açıyor.

“Artık…” diyor NG, “Kendi ismimi veya bir gazete sayfasında yazan herhangi bir şeyi okuyabiliyorum. Kendimi kaybolmuş hissetmiyorum.” NG’nin RET ekibiyle düşüncelerini paylaşmak için az önce çıktığı sınıf, Güney Çad’daki Goré kasabasına çok da uzak olmayan okul binasında bulunuyor. Sınıfta, öğretmen, öğrencilerinin defterlerine yazmayı bitirip verdiği soruları yanıtlamalarını beklerken tahtaya Fransızcada sesli harflerin üzerine gelen vurgu işaretlerini yazıyor. Katılımcılar soruları yanıtlamayı bitirdiklerinde ellerini kaldırıp parmaklarını sallayarak defterlerini öğretmene gösteriyorlar. Öğrencilerin heyecanları ve enerjileri, pek çoğunun ait olduğu kuşağı da düşününce, konu eğitim olduğunda yaşın asla bir engel olamayacağın bir kanıtı.

TCH_EMBGER_17_DSC04778_1199x800

Okuma yazma kursları, Federal Almanya Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı’nın desteklediği ve RET International’ın Çad’da hayata geçirdiği kapsamlı programın en önemli parçalarından biri. Bu kurs, mülteciler kadar ev sahibi topluluğun da toplumsal alanda var olabilme ve daha rahat hareket edebilme kapasitesini geliştiriyor. Temel eğitim, programın yapı taşlarından birisi ve, RET’in 2012’den beri yönettiği, gençlerin üniversite eğitimlerini destekleyen DAFI Bursu gibi diğer programların, başarılarını üzerine inşa edebileceği zemini sağlıyor.

RET International, farklı kültürlere ve topluluklara ev sahipliği yapan güzel ama kırılgan ülke Çad Cumhuriyeti’ndeki etkinliklerine 2005’teki Darfur Krizi’nin hemen ardından başladı. Diğer sivil toplum kuruluşlarının ve Birleşmiş Milletler Ajanslarının da operasyonlarını sürdürdüğü bölgelerde, gençlere örgün ve okul dışı eğitim imkânları sağlayan RET programları, kayda değer başarılara imza attı. Almanya Dışişleri Bakanlığı tarafından desteklenen “Barış İnşası Programı”, ülkenin, Orta Afrika Cumhuriyeti’nden gelen mültecilerin yoğun olduğu Güney bölgesinde gerçekleştiriliyor.

Amboko Mülteci Kampı Başkanı Djoulai BOGAMA, RET’in başarısını, “RET’in gelişi, bölgedeki durumu değiştirdi. Okuma-yazma kurslarına baktığımızda, birçok kız ve erkek kardeşimiz okuma yazmayı veya basit hesaplamalar yapmayı bilmiyordu. Ancak şimdi, hem Fransızcayı hem de okuma yazmayı biliyorlar,” şeklinde özetliyor.

“Barış Kulüpleri”nin kurulmasından farklı Yaşam Becerileri eğitimlerine, spor etkinliklerinden tartışma gruplarına uzanan, programın barındırdığı yaklaşımlar ve bileşenler zenginliği, RET’in, hedef kitlesinin her katmanına ulaşmasını ve başarılarını farklı seviyelerde somutlaştırmasını sağlayan kapsamlı “araç kitini” oluşturuyor.

Kentin kuzeyindeki bir başka sınıfta, okuma yazma sınıflarında gördüğümüz vakur konsantrasyon, taşkın bir neşeye, paylaşma ve katılımda bulunma tutkusuna dönüşüyor. Tartışma grubunu yöneten RET ekip üyesi, sıraların arasında dolaşırken, katılımcılar da, gözlemlerini, düşüncelerini, duygularını ve deneyimlerini ülkenin ana dillerinde üzere söz almak için ellerini havaya kaldırıyorlar.
TCH_EMBGER_17_DSC03937_800x534

İletişimin, sosyal uyumda anahtar işlevini gördüğü gerçeğine dayanarak, tartışma gruplarının topluluklar, sosyal gruplar, aileler ve bireyler arasında köprüler kurduğu söylenebilir. RET’in tartışma gruplarında, katılımcıların topluluklarında yaşadıkları problemlerden sağlık sorunları ve risklerine, kuşak farklarından kötü uygulamalara pek çok farklı konu tartışılıyor.

Genç Merkez Komitesi Temsilcisi Ngaba Korndoh Rodrigue, “RET kağıt üzerinde çalışmıyor. Doğrudan mültecilere gidiyor ve mültecilerle yerel halkı bir araya getirerek çatışmaların kaynağını tartışmaya açıyor,” diyerek, RET’in uygulamalarının ölçeğine ve kapsayıcılığına vurgu yapıyor, “RET her toplumsal gruptan mülteciyle çalışıyor, RET’in bölgeye gelmesinden beri çok şey değişti…”

“Gündelik Yaşam Bileşeni”

RET’in iletişimin gücünü kullandığı tek alan tartışma grupları değil. RET, kapsamlı programında sahne sanatlarının ve yaratıcı enerjinin gücünden de yararlanıyor. Gençlik Konseyi’nin toplantılarını yaptığı bina, aynı zamanda çatışma çözümüne yönelik oyunlar sahnelemek için kurulmuş olan Gençlik Tiyatro Grubu’na da ev sahipliği yapıyor.

Aynı şekilde diyalog da, sadece köken ve kimlikle birbirine bağlı topluluklar arasında kurulmak zorunda değil. Kurması çok daha zor olabilen, kuşaklar arası diyalogun gücünü ve getirilerini de göz ardı etmemek gerekiyor.

Orta Afrika Cumhuriyeti’nden kaçarak Çad’a gelen Hayvan Biyolojisi Öğretmeni Dima Daniel, “Çocuklarla ve gençlerle (sorunları hakkında) konuşabilmek gerçekten çok güzel,” şeklinde konuşuyor, “Örneğin erken evlilikler ve sonuçları hakkında konuşabiliyoruz… Evliliğin ne olduğuna dair hiçbir fikri olmayarak erken evlenenler, sonradan pek çok zorlukla karşılaşıyor. Yanı sıra, başkalarıyla barış içinde nasıl yaşayabileceğimizi de tartışıyoruz.”

TCH_EMBGER_17_TCH_EMBGER_17_DSC02920_800x534

Sorunları temelde teşhis ederek çözmek ve önemli konuları ele almak üzere tasarlanmış bu iletişim pratiği, gençlerin var olan sorunları anlamalarını ve çözmelerini ve ileride yapmaları gerekenleri görmelerini sağlıyor. Bu yaklaşım, RET’in, gençleri, barışı tahsis edecek topluluk liderleri olarak görme prensibiyle de uyumlu. .

Öte yandan, kurulan diyalog ne kadar yoğun ve kapsayıcı olursa olsun, etkileşim, topluma dalga dalga yayılmadığı müddetçe, toplum seviyesinde gerçek bir sosyal uyumdan söz etmek mümkün olamaz.

Kadın Konseyi Başkanı Benedict KORNDOH, iletişimin her gün gerçekleştiğine dikkat çekerek, “Her öğle, gençler, tartışmalar gerçekleştirmek veya sadece futbol oynamak için farklı mekânlarda bir araya geliyorlar,” diyor, “(Mülteciler ve ev sahibi topluluk) artık, hastaneye, okula veya ilçe merkezine beraber gidiyorlar.”

Kendisinin de değindiği gibi, futbol ve diğer spor aktivitelerinin gençler için özel bir anlamı var. Kadınları ilgilendiren durumlarda “kız kardeşlik” olgusu, spor aktiviteleriyle aynı işlevi yerine getirebiliyor ve insanlar arasında bağ kurulmasına yardımcı oluyor, “Pazara gittiğimde yanımda param yoksa, arkadaşıma, ‘Kardeşim, bana biraz para ödünç verebilir misin?’ diyebiliyorum.”

Kutlamaları, spor etkinliklerini, festivalleri, bayramları ve hatta gündelik işleri etkileyen bu topluluk ruhu, projenin sürdürülebilirliğine, etkililiğine ve kitleler tarafından sahiplenilmesine kanıt teşkil ediyor. Bu, aynı zamanda, RET katılımcılarına ne zaman deneyimleri sorulsa, hepsinin niçin  “diyalog”un yararlarına değinmek için hevesli olduğunu da açıklıyor. RET’in desteklediği etkileşimler, nihayetinde sınıflar gibi kapalı mekânları aşarak agora’ya yani meydanlara, gerçek yaşama sızıyor ve bir gündelik hayat motifi haline geliyor.

Eğitim, temel kapsamıyla elbette gençlere kendi kendine yeterlik kazandırma yolunda vazgeçilmez bir bileşen. Okuma yazma ve matematik kursları, “büyük kardeşleri” DAFI Burs Programı ile beraber, RET’in Çad’daki operasyonları için hayati bir öneme sahip.

Fakat ancak gerçek iletişimi ve fikir paylaşımını cesaretlendiren etkileşimli bileşenler vasıtasıyla bir topluluk dirence ve güce kavuşabilir. Federal Almanya Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı’nın desteklediği program, büyük ölçekli değişimler yaratmak için temele, en küçük birimlere kadar inerek, kalıcı ve her şeyden önemlisi sürdürülebilir sonuçları garantiliyor.

Elbette, diğer her şey gibi, bu süreç de sabrı ve sürecin ayrıntılarının ciddiye alınmasını gerektiriyor. RET Topluluk İletişim Sorumlusu Sanglare Filomene’in belirttiği gibi “Her şey daima zamanla olur. Gerçek değişim hiçbir zaman bir anda gerçekleşmez”.

TCH_EMBGER_17_DSC03740_800x534

Updated, August 8th, 2017